Travma Nedir?
Travma olağan dışı veya nadiren yaşanan bir deneyim olarak düşünülebilir. “Maalesef nadir değildir.” Kişinin yaşamı boyunca birden fazla psikolojik travma ile yüzleşmesi muhtemel bir durumdur. Peki bu olaylara örnek vermemiz gerekirse afetler, kişiler arası şiddet, savaşlar, bir yakının şok eden ölümü, cinsel istismar gibi olaylar örnek olarak verilebilir. Diğer bir deyişle psikolojik travmalar çocuk, ergen, yetişkin ve ileri yaş gruplarında her insanı tehdit eden olayları içinde barındırabilmektedir. Özellikle günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle travmatik olayların ne kadar sık ve yaygın olduğu daha net bir şekilde karşımıza çıkmaktadır.
Travmatik Olayın Doğası Nedir?
Travmatik olaylar günlük yaşamı sekteye uğratan, aniden ortaya çıkan, korku uyandıran ve bir tehdidin algılandığı durumlar( Black, Woodsworth, Tremblay ve Carpernter, 2012) olarak tanımlanmasına karşın süreğen ve tekrarlayan olayların da insan psikolojisi üzerinde etkilerinin olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte bir olayı travmatik kılan aslında tek başına olayın kendisi değildir. Bireyin olaylar karşısında baş etme kapasitesini aştıkları anda bu olayın travmatik bir olaya dönüştüğünü söyleyebiliriz.( Ehlers ve Clark, 2000). Bir başka deyişle travma, sadece olayın kendisi ile değil, aynı zamanda da bireylerin olayı nasıl algıladıkları ve nasıl anlamlandırdıkları ile de ilişkilidir.
Travmatik Deneyimlerin İnsan Psikolojisine Etkileri Nelerdir?
Psikolojik travma sonrasında üç olası etkiye işaret edilmektedir. Bu üç muuhtemel etiki şöyle açıklanabilir:(O’Leary ve Ickovics, 1995).
- Birey, psikolojik travmadan etkilenir ama herhangi bir psikolojik sorun geliştirme. Kısa bir süre sonra normal yaşamına geri döner.
- Birey, psikolojik travmadan etkilenir ve psikolojik bir bozukluk meydana gelir.
- Birey, psikolojik travmadan etkilenir ve travma sonrası büyüme gerçekleştir. Hayatına yeni bir anlam ve yön bulma çabasını gerçekleştirir.
Peki psikolojik travma sonrası ne tür tepkilerle karşılaşılabilir bunu incelediğimizde ise:
Fiziksel Tepkiler
- Yorgunluk
- Bitkinlik
- Uykusuzluk
- Uyku düzeninde bozulma
- Aşırı uyuma
- Uyuyamama veya uykuyu sürdürememe
- Tedirginlik
- Yaygın ağrılar
- Baş ağrısı
- Cinsel istekte azalma
- İştahsızlık
- Bağışıklık sisteminde bozulmalar
- Mide ve bağırsaklarda sorunlar
- Gerginlik
Davranışsal Tepkiler
- Asabi ve gergin hissetme
- Herhangi bir görünen sebep yok iken ağlama veya ağlamaklı olma
- Olayı hatırlatan uyaranlardan kaçınma
- Ani irkilmeler
- Yabancılaşma ve sosyal geri çekilme
- İkili ilişkilerde çatışmalar
- Güvensizlik
- Şüphecilik
Duygusal Tepkiler
- Şok
- Öfke
- Çaresizlik
- Boşlukta hissetme
- Korku
- Ümitsizlik
- Karamsarlık
- Değersizlik hissi
- Panik
- Utanç
Bilişsel Tepkiler
- Konsantrasyon güçlüğü
- Karar verememe
- Hafıza güçlüğü
- Yanlış inançlar geliştirme
- Kafa karışıklığı
- Yaşadığını çarpıtma
- Öz saygıyı yitirme
- Kendine olan inancı kaybetme
- Kendini suçlama
- İstenmeyen düşünceler
KAYSERİ PDR MERKEZİ olarak Travma ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu alanında ilaçsız bir şekilde mücadele edip 20 yılı aşkın süredir çalışmalar yürütüyoruz.
Kayseride psikoloji alanında yaklaşık 20 yıldır hizmet veren PDR MERKEZİ
Kayseri ilinde sektörün her zaman öncüsü durumundadır..
Kayseri psikolog