Şemalar bireylerin duygu düşünce ve davranışlarına şekil veren algı ve inanç kalıplarıdır. Şemalar çevremizde olup biten olayları, yaşanan durumları yorumlayıp bu yorumlar ve hayata karşı tutumlarımızı şekillendirmemizi sağlar. Şema terapi geçmişte olup değiştirilmesi zor görülen durumların kökenini birlikte keşfedip bu durumları iyileştirmede kullanılan kuramsal bir modeldir. Şemalar değişime direnç gösterir. Şema terapi ile birlikte daha sağlıklı ve uyum gösteren şemalar oluşturabilmek için çalışmalar yürütülür.
Şema türleri:
Ayrılma ve reddedilme şemaları
- Terk edilme
- Duygusal yoksunluk
- Güvensizlik
- Sosyal izolasyon
- Kusurluluk
Zedelenmiş Özerklik ve Başarısızlık Şemaları
· Dayanıksızlık
· Bağımlılık / Yetersizlik
· Başarısızlık
· İç içe geçme
Zedelenmiş Sınırlar Şemaları
· Haklılık / Büyüklenmecilik
· Yetersiz Öz-Denetim
Başkaları Yönelimlilik Şemaları
Fedakarlık
Onay Arayıcılık
Boyun Eğicilik
Aşırı Tetikte Olma ve Bastırılmışlık Şemaları
· Yüksek Standartlar
· Duyguların Bastırılması
· Karamsarlık
· Cezalandırıcılık
Şema terapide tedavi süreci:
Şema terapideki temel amaç kişinin yaşamında problem yaratan ve sorunun temeli olan şemaları belirleyip kişinin temel ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde karşılayıp hayatlarına şekil veren sağlıksız şemaları işlevsel şemalarla değiştirmektir.
Terapide ilk aşamada danışana şema terapi hakkında bilgi verilir. Kişinin şemalarla baş etme yöntemleri tespit edilir. Bilişsel, duygusal, davranışsal ve terapötik ilişkinin olduğu teknikler kullanılarak kişide var olan şemalar uzun vadeli ele alınır. Geçmiş ve bugün arasında bir bağ kurulur ve geçmişte yaşananları yeniden anlamlandırıp şemalarını işlevsel hale getirmeleri sağlanır.
Bilişsel davranışçı terapi:
Bir insan olarak sahip olduğumuz en önemli becerilerden birisi şüphesiz düşünmektir. İnsanların düşüncelerini fark edip bilebilmesi insanlık için önemli bir husustur. Bilişsel davranışçı terapinin bir tarafı davranışçı bir tarafı bilişsel süreçlerle ilgilenen güçlü bir terapi yaklaşımıdır. Bilişsel davranışçı terapi duygu ve davranışlara şekil veren düşünce sistemi üzerinde durmaktadır. Psikoterapide düşünceye ilk olarak yer verilmesinin sebebi insanın psikolojik problemlerine kendi kendine yardım etmesidir.
Bilişsel davranışçı terapinin adımları
- Hayatınızdaki rahatsız edici durumlar veya koşulların tanımlanması.
- Bu sorunlar hakkındaki düşüncelerinizin, duygularınızın ve inançlarınızın farkına varmanız.
- Olumsuz veya yanlış düşüncenin tanımlanması.
- Olumsuz veya yanlış düşünceyi yeniden şekillendirmeniz.
Bilişsel davranışçı terapi, duygusal zorlukların üstesinden gelmek için yararlı bir araçtır. Örneğin, aşağıdaki durumlarda size yardımcı olabilir:
- Zihinsel hastalıkların belirtilerinin kontrol altında tutulması
- Zihinsel semptomların nüksetmesinin önlenmesi
- İlaçlar iyi bir seçenek olmadığında zihinsel hastalığın tedavisi
- Stresli yaşam durumlarıyla başa çıkma tekniklerinin öğrenilmesi
- Duyguları yönetmenin yollarının belirlenmesi
- İlişki çatışmalarının çözümü ve iletişim kurmanın daha iyi yollarının öğrenilmesi
- Keder veya kayıpla başa çıkma yöntemleri
- İstismar veya şiddetle ilgili duygusal travmanın üstesinden gelinmesi
- Tıbbi bir hastalıkla başa çıkmak
- Kronik fiziksel semptomların yönetilmesi
- Kayseri’de psikoloji alanında yaklaşık 20 yıldır hizmet veren pdr merkeziKayseri ilinde sektörün her zaman öncüsü durumundadır..Kayseri’de en iyi Psikolog
- PDR Merkezi
Şema Terapi tanımı özelinde genel hatlarıyla eş değer bilgilerden oluşup. Bu tarz cümleler çeşitli internet sitelerinde de mevcut olarak bulunulabilir.