Dil ve Konuşma Bozukluğu
Kayseri Dil ve Konuşma Geriliği
Konuşurken yaşına uygun kelimeleri tam ve doğru telaffuz edememe, bazı harfleri çıkaramama, çene, dil ve dudak hareketlerini doğru ve yerinde kullanımında da yanlışlıklar, sesleri üretmede güçlük çekilmesi veya yanlış üretilmesi dil ve konuşma bozukluğu olarak değerlendirilir.
Gecikmiş konuşma ise çocuğun gelişimine uygun konuşmanın henüz gerçekleşmemiş olması veya konuşma bakımından yaşının altında performansa sahip olmasıdır.
Çocuk ne zaman kaç kelime telaffuz edebilmelidir?
- 3 aylıkken siz konuşurken sesler çıkarır.
- 4 ve 5 aylıkken beslenirken sesler çıkarır. Sesli harfleri telaffuz eder.
- 6 ve 7 aylıkken da da, ba ba, ma ma, de de gibi sesler çıkarır
- 10-11 aylıkken babayı görünce baba, yemek isteyince mama, su isteyince su gibi kelimeler söyler
- 12-13 aylıkken tek kelimeler konuşabilir.
- 16- 17 aylıkken birkaç kelimeyi açıkça söyler
- 18- 24 aylıkken iki kelimeli cümleler kurması beklenir. ‘baba gitti’, ‘elma ver’. İsteklerini basit cümlelerle ifade etmesi beklenir. 24 alık bir bebeğin 50 kelime söylemesi beklenir. Ses taklit becerileri gelişmiştir.
- 25-29 aylıkken ‘bu ne’ diye sorduğunuzda ağız, yüz, göz, burun diyebilir. Sorulara ‘evet’ ve ‘hayır’ cevabını verebilir. ‘Bu ne’, ‘bu kim?’ gibi sorular sorar. Konuşması kolaylıkla anlaşılabilir.
- 36 aylık bir bebek 4-5 kelimeli uzun cümleler kurabilir
- 48 aylık bir çocukla artık sohbet edilebilir.
Çocuğun dil ve konuşma bozukluğu veya geriliği düzeltilmediği taktirde sosyal- duygusal, akademik anlamda zorluklarla karşılaşabilir.
Konuşma geriliği yaşayan çocukların yaşayabileceği sıkıntılar
- Anlaşılmadığı için öfke patlamaları
- Konuşmada çekilme, çekingenlik utangaçlık
- Davranış problemleri (inatlaşma, zıtlaşma, vurma, tükürme)
- Altına kaçırma, gece altını ıslatma
- Arkadaş edinmede zorluk, yalıtılmışlık, yalnızlık
- Çocukluk çağı depresyonu
- Çocuğun anladığı ile ifade ettiği dil becerileri arasındaki fark arttıkça davranış problemlerinde de artış beklenir.
Dil ve konuşma geriliğinin nedenleri nelerdir?
- En belirgin çevresel nedeni ekran maruziyetidir. Bir çalışmaya göre dil ve konuşma bozukluğundan dolayı uzmana başvuran 22 çocuğun ekran maruziyeti %81,8 olarak belirlenmiştir. Arka fonda ekran maruziyeti ise %40,9
- Genetik etmenler. Anne veya babanın çocukluğunda konuşma gecikmesi varsa çocukta görülme olasılığı, bozukluk yaşamamış ebeveynlere göre daha yüksektir. Burada ‘zaten genetik, zamanla düzelir’ gibi bir yaklaşım problemleri kartopu gibi büyütecektir. Zamanla konuşması düzelse dahi özgüven ve benlik saygısı gibi psikolojik problemlere müdahalede bulunmak gereklidir.
- Gelişim geriliğine sahip çocuklarda dil ve konuşma geriliği görülebilir
- Dil bağı ve çene kaslarındaki zayıflıklar gibi biyolojik etmenler de önemli rol oynar.
Dil Ve Konuşma Bozukluğu Çeşitleri
Afazi; Beyin bölgesinde oluşan darbe veya alınan hasarın konuşmayı etkilemesi durumudur. Konuşmayı etkilediği gibi okuma ve yazmayı da etkileyebilmektedir.
Artikülasyon Bozukluğu; bazı sesleri yanlış, eksik veya güçlükle üretmesidir. Motor konuşma bozukluğudur. Fonolojik bozukluklar karıştırılabiliyor. Aradaki fark, fonolojik bozuklukta sesi üretebilir fakat kelimenin başı, ortası veya sonunda oluduğu taktirde yanlış telaffuz eder. Artikülasyon bozukluğunda ses hataları genellenir.
Ekolali; Başkalarının söylediklerini istemsizce tekrar etmedir. Konuşmaya yeni başlayan çocuklarda taklit şeklinde görülürken üç yaşından sonraki dönemlerde görülmemesi beklenir. Otizm, atipik otizm ve tourette sendromu gibi durumlarda yaygın olarak görülür.
Fonolojik Bozukluk; Harfleri doğru ve yerinde çıkaramamak, sözcükleri hatalı veya yerleri değişmiş olarak yanlış ifade etmek olarak betimlenebilir. Kitap yerine kipat, güneş yerine yüneş, kamyon yerine kalmon gibi örnekler verilebilir. R harfini hiç söyleyemiyorsa artikülasyon bozukluk. Radar kelimesini telaffuz edebiliyor ama sarp kelimesini sayp şeklinde ifade etmesi ise fonolojik hatalara girer.
Akıcılık Bozuklukları (Kekemelik); Konuşmanın akıcılığını bozan, heceleyerek, duraksayarak, uzatarak, istemsizce tekrar ederek görülebilen konuşma bozukluğudur. Nedenleri tam olarak bilinmemekle beraber genetik faktörlerin önemli rol oynadığı düşünülüyor. Nefes problemleri, konuşma kaslarında zayıflık, stres gibi etmenler kekemeliği tetikleyebilir.
Yaşantıya bağlı olarak (horozdan korktu, depremden sonra kekemelemeye başladı, şiddetli saldırıya uğradı, bir şeylerden çok korktu) gelişen kekemelik durumlarında Kayseri’de oyun terapisi yoluyla iyileşme sağlanabiliyor. Özellikle yaşamın ilk altı yılında ani travmatik bir olay sonucunda kekemelemeye başlayan çocuklar PDR Merkezi’nde oyun terapisi yoluyla kekemelikten kurtulabiliyorlar. Kayseri’de kekemelik eğitimi için doğru adrese gelmek isterseniz kurumumuzla iletişime geçebilirsiniz. Uzmanlarımızla çocuğunuz hakkında görüşebilmeniz de mümkündür.
Kayseri PDR Merkezi ailesi olarak konuşma geriliği yaşayan çocuklarla hem dil ve konuşma terapisliği eğitimine sahip uzmanlarımızla hem de oyun terapisi desteğiyle pedagoglarımızla bu sorunu aşmanıza birlikte yardımcı oluyoruz.
Kayseri’de psikoloji alanında yaklaşık 20 yıldır hizmet veren PDR MERKEZİ
Kayseri ilinde sektörün her zaman öncüsü durumundadır..
Kayseri psikolog