Kardeşler arası kıskançlık duygusu genellikle aileye yeni bir birey katıldığında yaşanan doğal bir durumdur. Anne babayı paylaşamamadan dolayı oluşan bir kaygı durumudur. Özellikle de anneyi.
Her çocuk anne baba tarafından ilgi ve sevgi görmek ister. Bu durumun yetersiz olduğunu hissettiği anda kıskançlık duygusu ortaya çıkabilir. Kardeşinin anne baba ile arasına gireceğini düşünerekten onları kaybetme korkusu yaşayabilir. Ebeveyn davranışları çocuklarının kıskançlık duygusu üzerinde etkisi vardır. Kardeşler arasındaki dengeyi kurabilme için ebeveynlere fazlasıyla iş düşüyor. 2 yaş ya da erken çocukluk döneminden itibaren kıskançlık duygusu ortaya çıkabilir. Çocuklar arasındaki yaş farkı da kıskançlık duygusunun derecesini belirleyebilir.
Kardeş Kıskançlığının Nedenleri?
* Çocuklar arasında oluşan ilgi rekabeti,
* Çocuklar, ebeveynlerinin ilgisinin azalacağından ve diğer kardeşin daha çok sevileceğinden endişe duyabilir.
* Yaş farkı,
* Küçük yaşlarda benmerkezcilik (egosantrizm) baskın olduğu için, çocuk başkalarının da sevgiye ihtiyacı olduğunu kavramakta zorlanır.
* Ebeveynin yanlış tutumları,
* Sık sık çocuklar arasında kıyaslama yapma , adil olmayan disiplin yöntemleri veya bir çocuğu daha fazla ödüllendirme kıskançlığı artırabilir.
* Yeni doğan kardeşin olması,
* Yeni doğan bebek, aile içinde ilginin odak noktası olduğunda diğer çocuk kendini dışlanmış hissedebilir.
Kardeş Kıskançlığı Belirtileri Nelerdir?
- Çocuk saldırgan davranışlar sergileyebilir.
- Kardeşine karşı kin ve nefret gibi yoğun duygular besleyebilir.
- İçe kapanık bir psikolojiye bürünebilir. Ebeveynlerden uzaklaşma gibi durumlar sergileyebilir.
- İştahsızlık, yemek yememe, mide bulantısı gibi durumlar gözlemlenebilir.
- Gelişiminde gerileme görülebilir, parmak emme, altını ıslatma,
- Bebek gibi konuşabilir.
- Ağlama nöbetleri, sinir krizleri, bağırma, vurma sürekli kavga hali görülebilir.,
- Anne babanın duygularından emin olabilmek için sürekli olarak onu sevip sevmediğini sorabilir.
- Anneye aşırı bağlanma,
- Bazı çocuklarda kekemelik gibi konuşmada problemler yaşanabilir.
- Oyuncak kırma, kardeşe zarar verme ya da kardeşine aşırı düşkün olma ( severken sıkma, çimdikleme)
- Okulda veya anaokulunda yaşanan problemler.(okuldaki başarısızlık durumu, okula gitmek istememe, öğretmen ve öğrencilerle ilişkilerinde problemler vb.)
Çocuklarda Kıskançlık Durumu İle Karşı Karşıya Kalan Ebeveynler Neler Yapmalı?
- Yeni doğum yapmış bir anne doğan bebeğin bakıma ihtiyacının fazla olmasından ötürü büyük çocuğa karşı ilginin azalmasına sebep olabilir. Bu durumda babaya çok iş düşmektedir. Büyük çocukla ilgilenemeyen annenin açığını baba kapatmalıdır. Yeteri kadar ilgi ve alakayı gösteren bir baba çocuğun daha sağlıklı büyümesine yardımcı olabilir. Bu şekilde çocukta oluşan kıskançlık duygusu daha aza inebilir.
- 3-5 yaşındaki bir çocuğu kardeşi doğar doğmaz kreş veya anaokuluna göndermek pek te sağlıklı bir tercih olmayabilir. Çünkü çocuk kendini dışlanmış hissedebilir. Bu da kıskançlık duygusunu daha da artırabilir.
- İki kardeş arasındaki yaş farkının yakın olması kıskançlık durumlarını daha da artırabilir.
- Kardeşler arasında kıyaslama yapılmamalı özellikle de birbirleri yanındayken eleştirip kıyaslama yapılması durumu olumsuz etkileyebilir.
- Tek çocuktan sonra ikinci kardeşin gelmesiyle ilgi ve alakanın bölünmesi kıskançlık duygusunu ortaya çıkarabilir. Bu nedenle ebeveynler ilgi ve alakada denge kurmalılar.
- Çocuğun kardeşine alışması için ona sorumluluklar verilmesi, mesela bebeğin eşyalarını taşımada yardım etmesi gibi. Kardeşinin beslenmesine yardımcı olması, çocuğa bu konularda sorumluluk verilmesi anne ile çocuklar arasında ve kardeşler arsında dengeli bağ kurmaya yardımcı olur.
- Ebeveynlerin çocuğuyla bir yetişkin gibi sohbet edebilmesi, onun duygularını daha iyi anlaması ve ona göre davranabilmesi, çocuğun kişilik gelişimi için büyük önem taşımaktadır.
- Anne babanın çocuklardaki kıskançlık gibi durumlarına sabretmesi gerekmektedir.
Kayseri PDR Merkezi olarak kardeş kıskançlığı yaşayan çocukların ve ebeveynlerin yaşadığı duygusal zorluklarla baş etmelerine yardımcı olacak bireysel psikolojik danışma hizmetleri sunmaktayız. Alacağınız hizmet ile kardeşler arasındaki bağları güçlendirmenin yollarını öğrenebilirsiniz.
PDR MERKEZİ alanında uzman kadrosuyla 20 yılı aşkın süredir sizin için sizlerle.