Bugün çocuk ve ergenler üzerinde yapılan çalışmalarda aslında bu grubun travma karşısında daha savunmasız olduklarını, bu sebeple de Travma Sonrası Stres Bozukluğu yasama risklerinin daha fazla olduğunu göstermektedir (Danese vd., 2020; McCloskey ve Walker, 2000).
Travma geçmişi olan çocukların, travma deneyimi olmayan çocuklara kıyasla okul terki, okuldan uzaklaştırılma ya da okul devamsızlığı oranlarının daha yüksek olduğu, okul başarılarının daha düşük olduğu (Oehlberg, 2008), öğrenme güçlükleri, yeme bozuklukları, madde kullanımı, kendine zarar verme davranışı, depresyon, somatik problemler (karın ağrıları, baş ağrıları) gibi problemlerin yaygın olduğu (NCSN, 2008), sürekli kendini suçlamaya meyilli oldukları ve kendilerini sevilmeye değer görmedikleri (NTCSN, 2008), gelecek hakkında karamsar oldukları ve gelecekle ilgili kaygıları olduğu, sosyal ilişkilerinde başkalarına güvenememe, arkadaş edinememe gibi sorunlar yaşadıkları ve intihar riskinin fazla oldugu bilinmektedir. (Cole vd., 2013).
Çocukların travma sonrası göstermesi olası tepkilere baktığımızda ise:
Psikofizyolojik Tepkiler
- İştah bozuklukları
- Altına ıslatma
- Kabızlık
- Konuşma bozuklukları
- Uyku düzensizliği
- Kilo kaybı
Psikolojik Tepkiler
- Huzursuzluk hissi
- Yeni ortamlardan korkma
- Ayrılık kaygısı
- Karanlıktan korkma
- Suçluluk duygusu
- Olayın tekrarlanma korkusu
- İçine kapanma
- Kabus görme
Davranışsal Tepkiler
- Davranışlarda gerileme
- Öfkeli ve saldırgan davranışlar
- İlgi çekme çabası
- Okula gitmeme isteği
- Sevdiği durumlara karşı ilgisizlik
- Yetişkinlere karşı güvensiz yaklaşımlar
- Söz dinlememe
Bilişsel Tepkiler
- Bilişsel karmaşa
- Odaklanma güçlüğü
- Öğrenme bozuklukları
- Okul başarısında düşme
Gelişimsel dönem özelliklerine göre gösterebilecekleri olası tepkilere göz attığımızda ise:
Anaokulu-Okul Öncesi Dönem
- Bakım veren ya da öğretmene karşı ayrılmaya karşı tepki
- Bir önceki gelişimsel döneme geri dönme
- Gelişimsel görevleri yerine getirmede zorluk
- Uykuya dalmada güçlükler
- Bedensel yakınmalarda artış
- Stres seviyesinde ani artış
- Ölümle ilgili cümleler kurup sorular sormak
İlkokul ve Ortaokul Dönemi
- Akran grubuna karşı ve yetişkinlere karşı güvensizlik
- Somatik yakınmalarda artış
- Okul performansında değişiklikler
- Fiziksel temasa karşı hassasiyet
- Otoriteyle ya da eleştirilmeyle ilgili güçlükler
- Aşırı uyarılmışlık durumu
- Duygusal olarak hissizleşme
Lise Dönemi
- Duygulara ilişkin huzursuzluk
- Olayı sürekli konuşma ya da ne olduğuna dair ayrıntılara odaklanma
- Fiziksel temasa karşı hassasiyet
- Travmatik olayı yeniden canlandırma
- Aşırı uyarılmışlık durumu
- Kaçınma davranışları sergileme
- Duygusal olarak hissizleşme
KAYSERİ PDR MERKEZİ olarak Travma ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu alanında ilaçsız bir şekilde mücadele edip 20 yılı aşkın süredir çalışmalar yürütüyoruz.
Kayseride psikoloji alanında yaklaşık 20 yıldır hizmet veren PDR MERKEZİ
Kayseri ilinde sektörün her zaman öncüsü durumundadır..
Kayseri psikolog