Normal gelişimden farklı olarak, 0-3 yaş arası çocuklarda başlangıç gösteren bir problemdir. Dil, sosyal gelişim alanlarında ciddi bozulma ve kısıtlı ilgi ve aktivitelerin görüldüğü kendi halinde, kendi dünyasında olma halidir.
En basit cevabı ile ‘’içe kapanık olma’’ denebilir.
OTİZMİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
- Dil ve İletişim Bozukluğu
- Konuşmada yetersizlik, konuşamama.
- Farklı konuşma paterni (Devrik cümle)
- Ekolali konuşma (Tekrarlar, kendinden üçüncü şahıs gibi bahsetme)
- Soyut kelimeleri anlamama (Duygu içeren kelimeler gibi)
- Karşılıklı konuşma yapamama (İletişime girememe gibi)
- Dinlediğini anlamama (Dinlemeye isteksiz ve anlayışsız)
- Karşılıklı konuşma yapamama (İletişime girememe)
- Yaşa uygun dil gelişiminin olmaması
- Sosyal Gelişim ve Etkileşim Bozukluğu
- Çağırılınca bakmama
- Göz kontağı kurmama
- Kendi halinde olmama eğilimi
- Diğer çocuklara karşı ilgisiz
- Yaşıtlarına karşı ilgisiz
- Sosyal tepkilere karşı ilgisiz
- Yaşına uygun sosyal gelişim eksikliği
- Taklit becerilerinde kısıtlılık
- Empati kuramama
- Donuk ve kısıtlı yüz ifadesi
- Sosyal meseleleri ( Sıkılma, utanma) algılamama
- Kucağa alınmaya isteksizlik
- İnsanlardan çok eşyalara ilgi gösterme
- Kalabalık ve sosyal ortamdan sıkılma
- Diğer insanlarla etkileşime girme isteksizliği
- Tek taraflı etkileşim
- Etrafta olup bitene karşı duyarsızlık
- Sosyal başarı ve ödüllere duyarsızlık
- Yabancılara karşı duyarsızlık
- Ayrılığa tepkisizlik
- Oyun kuramama
- Soğuk ve mesafeli tepkiler
- Sınırlı İlgi Alanları, Garip Davranışlar, Kalıp Hareketler
- Israrlı ve tekrarlayan davranışlar (Sıralama, dizme)
- Tekrarlayıcı davranışlar ( dönme, sallanma)
- Aynılıkta ısrar
- Yeni kıyafetlere ve değişime isteksilik
- Ağrıya karşı duyarsızlık ( düşme, çarpmada ağlamamak)
- Dönen cisimlere karşı ilgi (Tekerlek, çamaşır makinası v.b.)
- Belli eşyalara ilgi (Mekanik, mutfak)
- Ritüelistik tekrarlar (Aynı hareketleri tekrar)
- Obsesif tekrarlar (Katı esnek olmayan alışkanlıklar)
- İlgi alanları (Rakam, sayı, şekil, kağıt, tahta v.b.) ile saatlerce meşgul olma.
- Diğer Belirtiler
- Katı gıdalara karşı isteksizlik, reddetme
- Aşırı TV ve bilgisayar izleme
- Sese karşı az veya fazla duyarlılık (Kulak kapatma)
- Tat duyusunda farklılık (Seçicilik, peynir yememe)
- Arabalara aşırı ilgi (Tekerleğine bakma)
- Sindirim sisteminde sorunlar (Kabızlık, koku vs.)
- Alerjik sorunlar
- Eline bakma, izleme (Elini çevirip bakma)
- Periferik bakış, yan bakma (Gözünü kaydırarak)
- Parmak ucunda yürüme (Balerin gibi)
- Her şeyi ağzına alma ısırma
- Biriktirme
- Kendinden 3. Şahıs gibi bahsetme
- Yapabileceği şeyleri yapmayıp eli ile işaret ederek anne veya başkasından yapmasını isteme.
- Eşyaların parçaları, düğmelerle ilgilenme
- Işığa aşırı odaklanma
KONUŞMA VE İLETİŞİM SORUNLARI
Bir kişi konuşmaya iletişim kurmaya ihtiyaç hissetmiyorsa o taktirde iletişim ve konuşma oluşturmak istemez. İletişim ihtiyacı olmalı ki konuşma üretilsin. Konuşma ihtiyacı olmalı ki insan iletişim kabiliyetini geliştirebilsin. Çok fazla sosyal olmayan insanların az konuşması buna örnektir. İçe kapanıklık iletişim ihtiyacı oluşturmaz, bu sebeple konuşmak istemez. Otizm’de belki de birey içe kapanık dünyası sebebiyle dış dünyada olup bitenle ilgilenmiyor. Dış dünyada ne olduğu önemsiz hale geliyor ve konuşma ihtiyacı hissetmiyor. Yalnız yaşayan kişilerde de yalnız büyüyen çocuklarda da bu ihtiyacın az olması sebebi ile konuşmanın geciktiğini fark ediyoruz.
İletişim yani konuşmadaki sorun ilk dikkat çeken belirti olup anne babaların büyük çoğunluğu konuşmuyor diye doktora başvurur veya ‘’Nasıl olsa konuşur diye doktora geç başvuru yapar’’. Bu da tedaviyi geciktirir.
Otizmden çıktıkça, yani iyileştikçe çevreyle olan iletişimi artarken sosyal etkileşiminde de artış görülür.
OTİZMİN SIKLIĞI NEDİR?
Otizm son yıllarda giderek artmaktadır. Otizm tanısı 1985 yılında her 2500 çocuktan 1’ine konurken son yapılan çalışmalarda bütün otizm spektrum bozuklukları göz önüne alındığında 40’ta 1 oranına kadar yükselmiştir
Erkek çocuklarda kız çocuklarından 4-5 kat daha sık, şehirde yaşayanlarda köyde yaşayanlara göre göreceli daha yaygın görülmektedir.
OTİZMİN SEBEPLERİ NELERDİR?
Otizm spektrum bozukluğu nörogelişimsel bir bozukluktur.
Otizmde genetik etki birçok çalışma ile araştırılmıştır. Bu araştırmalarda net bir şekilde ortaya konan gen gösterilmemiştir.
Akrabalarında otizm olan çocuklarda otizm görülme sıklığı artmıştır. Kardeşinde otizm spektrum bozukluklarından herhangi bir hastalık varsa kardeşte görülme riski artmaktadır.
Yani genetik yatkınlıktan bahsedilebilir ama genetik geçişten bahsedemeyiz.
Kayseride psikoloji alanında yaklaşık 20 yıldır hizmet veren PDR MERKEZİ
Kayseri ilinde sektörün her zaman öncüsü durumundadır..
Kayseri psikolog