+ 90 541 963 61 45       pdrmerkezi@pdrmerkezi.com      Pazartesi-Cumartesi: 10:00-18:00      Mevlana Mah. Şehit Ali Örnek Cad. No :14/B Talas / KAYSERİ    

Sizin için, Sizlerle...

Çocuğunuzun Olumsuz Davranışlarına Nasıl Engel Olursunuz ?

Bizden Haberler

Çocuğunuzun Olumsuz Davranışlarına Nasıl Engel Olursunuz ?
751

Çocuğunuzun Olumsuz Davranışlarına Nasıl Engel Olursunuz ?

Her ailenin olduğu gibi sizinde kendi inanç ve değerleriniz, önem verdiğiniz davranış biçimleri ve eğitim görüşünüz vardır. Çocuğunuzun beğenilmeyen, istenmeyen davranışlarına nasıl tepki gösterir ve ona istenilen davranışları, değerleri nasıl öğretirsiniz?
 
1) Çocuğunuzu, istediğiniz ve beklediğiniz bir davranış gösterdiği zaman ödüllendiriniz. Ödülün zamanla çocukta bağımlılık yapmamasına dikkat ediniz. Çünkü zamanla çocuk, gerçekten yapmaması gerektiğine inandığından değil de ödülü almak için istenilen davranışta bulunabilir. Bugün dersime çalışırsam bana istediğim oyuncağı alacaksın değil mi? Çocuğunuzun iyi davranışlarını geliştirmek için ödüllendirirken:
 
a) Çocuğunuzun olumlu davranışlarını açık bir dille takdir ediniz ve ne kadar beğendiğinizi belirtiniz. “Bu gün ben söylemeden dersine çalıştığına çok sevindim. O beğendiğin elbiseyi sana alacağım.”
 
b) Ödülü başlangıçta ölçülü olarak kullanınız, davranışın devamında ödül yerine duygularınızı ifade ediniz ve çocuğunuzu teşvik ediniz.
Çocuk eğitiminde takdir ve teşvik ödülden daha önemlidir. Zamanla ödülün etkisi kaybolur ancak çocuk sizin takdirinizi duymak için o davranışı tekrarlayacaktır.
 
2) Dayakla, tehditle cezayla ya da bağırıp çağırarak çocuğunuzun olumsuz davranışına o an engel olabilirsiniz ama davranışı ortadan kaldıramazsınız. İstenmeyen davranışta bulunduğu zaman çocuğa verilen ceza çocukta korku meydana getirir, çocuk davranışı yapmak istemediğinden değil de cezadan korktuğu için yapmaz. Cezada zamanla ödül gibi etkisini kaybeder, çocuk cezaya alışır ve istenmeyen davranışa devam eder. Ceza verilerek çocuğun olumsuz davranışlarıyla yüzleşmesine, davranışın neticelerini düşünmesine engel olursunuz. Peki çocuğunuzun olumsuz davranışlarına kızmadan, cezalandırmadan nasıl engel olabilirsiniz?
 
a) Çocuk davranışı yapmadan önce beklentilerinizi açıklayınız. “Sokağa çıktığımızda bir şeyin alınması için ağladığın zaman çok sinirleniyorum. Sokakta benden bir şey istemeyeceksin, anlaştık mı?
 
b)Yapılmasını istemediğiniz olumsuz davranışlar için çevreyi değiştiriniz. Küçük kardeş büyüğü ders çalışırken rahatsız ediyorsa, büyüğün ders yaptığı saatte küçüğü oyalayıcı bir etkinlik bulabilirsiniz.
 
c) Çocuklar öğrendiklerinin büyük bir kısmını taklit ederek öğrendiklerinden, çocuğunuzdan beklediğiniz davranışlara önce kendiniz örnek olunuz. Çocuğunuzun düzenli olmasını istiyorsanız, düzenli olmaya; sözünü tutmasını istiyorsanız kendi sözünüzü tutmaya önem veriniz.
 
d) Çocuğunuzun iyi alışkanlıklar geliştirmesine yardımcı olunuz. Çocuklar, kendilerinden beklenen davranışların neler olduğunu ve nasıl yapılacağını büyük çoğunlukla bilemezler. Bunun için sözgelişi temizlik alışkanlığı kazandırılacaksa: “Yemeğe oturmadan eller yıkanmalı. Gel beraber elimizi yıkayalım. Ellerimiz ne güzel oldu değil mi?” örneğinde olduğu gibi iyi alışkanlıklar geliştirmesine yardımcı olunmalıdır.
 
e) Olumsuz davranışın nedenini düşünüz. Çocuk olumsuz davranıyorsa düşündüğünüzün aksine başka nedenleri olabilir. İyice bakıldığında arkasında giderilmemiş bir ihtiyaç olabilir. Çocuğunuz yemek yemiyorsa nedeni belki yorgunluk, uykusuzluk ya da hastalık başlangıcı olabilir. Çocuğa yemek yemediği için çocuğa kızmak, bağırmak ve zorla yemek yedirmek yerine yemek yememesinin nedenlerini düşünün. “Bugün pek iştahın yok sanki. bir derdin mi var? Bana mı kızdın?” gibi.
 
f) Olumsuz davranışın yerine yapabileceği olumlu bir davranış gösterin “yapma demek yerine neyi yapmasını beklediğinizi ona açıklayın veya seçim yapmasına yol gösterin. Ağabeyinin ya da ablasının defteri ve kalemlerini elliyorsa, ona bir defter ve kalem verin.
 
g) Çocuğunuzun olumsuz davranışından dolayı yaşadığınız olumsuz duyguları ve etkilerini ona belirtin. Çocuğunuza o anki duygularınızı ifade etmek sizi sakinleştirecek ve rahatlatacaktır. Ayrıca çocuğunuzda olumsuz davranışın sizin üzerinizdeki olumsuz etkiyi anlamış olacaktır. Evde olmadığım zaman dersini yapmamana çok üzülüyorum(Duygu).
 
h) Çocuğunuzun olumsuz davranışlarının etkilerini görmelerini sağlayınız. Çocuk olumsuz davranışın sonucunda ortaya çıkan zararın ne olduğunu görmeli, davranışının başkaları üzerinde meydana getirdiği etkileri ve tepkileri öğrenmelidir. Başkasının üzüntüsüne ve rahatsızlığına sebep olduğu düşüncesi çocuğu davranışından ötürü kendini suçlu hissetmesine ve pişmanlık duymaya yöneltir.
 
ı) Bütün ikaz ve ısrarlara rağmen çocuk olumsuz davranışta ısrar ederse, o davranışının sonuçlarını yaşamasını ve olumsuz davranışı üzerinde düşünmesini sağlayın Bütün ikazlara rağmen duvarı boyayan çocuğa duvarın sildirilmesi gibi.
 
3) Çocuğunuza koyduğunuz kuralların devamlı olmasına özen gösteriniz. Kalıcı olmayan kurallar çocukla ana baba arasında zamanla çatışma meydana getirebilir. Çocuğunuz akşamları saat 9’da yatarken birkaç akşam geç yatması ve sizin de buna göz yummanız sonucunda daha geç yatmak isteyebilir ve size direnebilir.
 
4) Çocuğunuza koyduğunuz kuralları keyfi değiştirmeyiniz. Çünkü keyfi değiştirilen kurallar devamlılık göstermez ve çocukta direnç, kırgınlık ve karşı koyma tepkileri geliştirir.
 
5) Koyduğunuz kuralların uygulanması konusunda tutarlı olunuz. “Sokağa çıktığımızda benden bir şey isteme bugün almayacağım” demenize ve yol boyunca almamakta direnmenize rağmen, çocuğunuza geri dönerken bir şey almanız; çocukta annemi ya da babamı bıktırırsam ona istediğimi aldırırım düşüncesi gelişecektir.
 
6) Çocuğunuzun uygulanan kuralları benimsemesi ve uyarıya gerek olmadan bu kuralları kendi kendine uygulaması için “öz denetimi” geliştiriniz. Bunun için:
a) Kuralları çocuğun yaşına, kişilik yapısına ve ihtiyaçlarına göre ayarlayınız. 3 yaşındaki çocuğun üstünü kirletmeden yemek yemesi beklenemez.
b) Çocuğa kuralların nedenini izah ediniz.
c) Şöyle yap, böyle yapma, diyeceğinize çocuğa hangi davranışın ne zaman beklendiği açık bir dille anlatınız. “Hadi yatağa” yerine “yatma vakti geldi, çünkü erken kalkacaksın” gibi bir yaklaşımla çocuğa neden yatması gerektiğini daha iyi anlatılır.
d) Çocuğa kuralların uygulanmasında aktif rol ve sorumluluk veriniz.
e) Çocuk beklenen davranışı gösterdiği zaman hemen takdir edip, memnun olduğunuzu belirtiniz. “Bu gece hatırlatmadan yatmaya gittiğine çok sevindim.”
 
7) Çocuğunuzun olumsuz davranışlarını önlemek için;
a) Dikkatinizi çocuğun olumlu davranışına yöneltin, olumsuz davranışını bir süre, mümkün olduğu kadar görmezlikten geliniz.
b) Beğendiğiniz olumlu davranış veya ona yakın bir davranış gördüğünüz zaman anda çocuğunuzu takdir ve teşvik edin.
c) Olumsuz davranışı “yapma” demek yerine, onun yerine hangi davranışı beklediğinizi açık bir dille anlatın.
d) Olumsuz davranış yapılmadığı veya onun yerine istediğiniz, beklediğiniz davranışı gösterdiği anda takdir edip memnuyetinizi ifade edin.
 
 


Etiketler: çocuk olumsuz davranışlar çocuk gelişimi pedagog psikolog psikolojik danışma rehberlik

PDR Merkezi

Sosyal Medya