+ 90 541 963 61 45       pdrmerkezi@pdrmerkezi.com      Pazartesi-Cumartesi: 10:00-18:00      Mevlana Mah. Şehit Ali Örnek Cad. No :14/B Talas / KAYSERİ    

Sizin için, Sizlerle...

”Ben” Dili

Bizden Haberler

”Ben” Dili
37

”Ben” Dili

ETKİN İLETİŞİM NASIL OLMALI?
Çocuklar ve anne babalar arasındaki en büyük anlaşmazlıklar, gençlerin yaptığı olumsuz davranışlar sırasında oluşur. Bu durumlarda anne-baba genelde şu tepkiyi gösterir. “Sen nasıl bunu yaparsın” , “Ne laf anlamaz şeysin?” , “Ne zaman adam olacaksın?” bu gibi çıkışmalar anne-babanın kızgınlığını ifade eder. Dikkat edersek; burada- ki konuşma tarzı hep “SEN” ifadelidir. Buna “sen dili” denir. Toplumumuzda kızgınlık ifadeleri genellikle “SEN DİLİ” ile gerçekleşir.
Sen dili ile ifade edilen durumlarda kızgınlığın gerçek nedeni genellikle açıklanmaz. Sen mesajında belirgin olan şey, mesajın davranışa değil, kişiye yöneldiğidir. Genç, sen dili ile yapılan eleştirileri kişiliğine yapılmış olarak algılar. Eleştiri davranışa değil, kişiye yöneldiği için genci üzer, onurunu kırar ve onun direnip karşılık vermesine yol açar.
Bu yıkıcı ve yaralayıcı iletişim biçimine alternatif olan iletişim yöntemi ise “Ben dili” dir.
Aile, gencin zorluklarını anlamalı ve bunu ona aktarmalıdır. "Hem okulu hem dershaneyi birlikte götürmenin zor ve yorucu olduğunu biliyorum ve bu zor dönemde senin yanındayım, benden istediğin desteği vermeye hazırım." şeklinde bir ifade gencin aileye olan güvenini daha da pekiştirecektir. Anlaşıldığının farkına varan genç yaşadığı zorlukları rahatça ailesiyle paylaşacak, sorumluluklarına da daha sıkı sarılacaktır.

”Ben” Dili
Ben dili, anne babanın olumsuz davranış sırasında yaşamakta olduğu duyguları açıklayan kızgınlık ifadesidir.
“Kes şu müziğin sesini demedik mi? gibi onur kırıcı bir ifade yerine “Müzik bu kadar yüksek olunca okuduğumu anlamıyorum ve başım ağrıyor” veya “işten yorgun geldim ve bu kadar yüksek ses başımı ağrıtıyor” demek karşı tarafa kızgınlığın nedenlerini belirttiği gibi, kişiliği değil, davranışı eleştirdiği için uyulması ve dinlenmesi daha mümkündür.
Ben dilinde kendimizi ortaya koyduğumuzda karşı taraf bize verdiği değerden ötürü söylediklerimizi dinleyebilir.
Şimdi bu duruma bir örnek verelim:
Anne yorgun, akşam yemeğini hazırlamış ve birkaç defa çağırdığı halde oğlu hala masaya gelmemiş, nihayet geldiğinde anne (sen dili ile):
- Bu evi lokanta zannediyorsun galiba, ben senin hizmetçin miyim?
Ahmet bu durumda ya karşılık verir yada asık bir yüz ifadesi ile susar. Bunun yerine (ben dili ile);
“Ahmet yemeği hazırladım ve yorgunum seni sürekli çağırmak beni daha çok yoruyor, üzüyor.”

Bir başka örnek;
Odası dağınık olan Ayşe’ye;
“Ne pasaklı şeysin, senin kadar düşüncesiz birini görmedim. Şu odanın haline bak, bir şeyi de söylemeden yap” gibi suçlayıcı ve kişiliğe yönelik sen mesajı yerine;
“Odan böyle dağınık olduğu zaman toplamak zorunda kalıyorum ve yoruluyorum, bu da beni rahatsız ediyor” gibi kızgınlığın nedenlerini açıklayan ben mesajı.

Kabul edilmeyen bir davranışı etkili bir şekilde değiştirmeye yönelik ben mesajı üç bölümü içerir:
1. Kabul edilemeyen davranışın suçlayıcı olmayan tanımı
“Ne saygısız çocuksun” yerine hangi davranışın saygısızca olduğu belirtilmelidir.
“Müziği bu kadar açtığın zaman” gibi. Bu istenmeyen davranışın ne olduğunun tanımıdır.

2. Bu davranışın bizde oluşturduğu etki
“Başım ağrıyor” , “Okuduğumu anlamıyorum” gibi.

3. Olumsuz davranışın bizde meydana getirdiği duygular
“Sinirleniyorum, kızıyorum, üzülüyorum, korkuyorum” gibi.
Ben dili ile ifade edilen kızgınlıklar başkaları hakkında değerlendirme ve yorumlarımızı değil, bizim olay karşısındaki duygularımızı belirtir. Gençler duyguları çok daha yoğun yaşadıklarından, duyguların ifadesi, onların durumu daha iyi anlamasına, kendilerini anne-babalarının yerine koyabilmelerine ve dolayısıyla anne ve babada olan etkiyi fark ederek, davranışları onlar için değiştirmek istemelerine yol açabilir.
Bu tür iletişim olan ailelerde anne-baba ve gençler arasındaki sürtüşmelerin azaldığı, olayların güç gösterisinden çıkıp saygı ve sevgi eksenindeki insanlar arası ilişkiler çerçevesine girdiği görülmektedir.
 
 


Etiketler: Davranış Olumlu Olmsuz Ben Dili Duygular Psikolji Kayseri PDR

PDR Merkezi

Sosyal Medya